Thuế giá trị gia tăng hay còn thuế VAT chiếm tỷ trọng lớn trong các loại thuế phải nộp. Vì vậy, các kiến thức về Cách tính thuế giá trị gia tăng (VAT) hàng xuất nhập khẩu là rất cần thiết mà các doanh nghiệp cần nắm rõ.
1. Thuế giá trị gia tăng (VAT) là gì?
Thuế giá trị gia tăng (viết tắt là VAT) là một loại thuế gián thu, tiền thuế được cấu thành trong giá cả hàng hóa và dịch vụ, người tiêu dùng là người cuối cùng chịu thuế, người nộp thuế chỉ là người thay thế người tiêu dùng thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho nhà nước.
Thuế GTGT là một loại thuế quan trọng đối với bất cứ doanh nghiệp nào
Thuế giá trị gia tăng có nguồn gốc từ thuế doanh thu và Pháp là nước đầu tiên trên thế giới ban hành Luật thuế giá trị gia tăng - vào năm 1954. Thuế giá trị gia tăng theo tiếng Pháp gọi là: Taxe Sur La Valeur Ajou tée (viết tắc là TVA), tiếng Anh gọi là Value Added Tax (viết tắc là VAT). Khai sinh từ nước Pháp, thuế giá trị gia tăng đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới. Ngày nay, các quốc gia thuộc khối Liên minh Châu Âu, châu Phi, châu Mỹ La Tinh và một số quốc gia Châu á trong đó có Việt Nam đã chính thức áp dụng thuế giá trị gia tăng .Các quốc gia khác cũng đang trong thời ký nghiên cứu loại thuế này.Tính đến nay đã có khoảng 130 quốc gia áp dụng thuế giá trị gia tăng.
Ðây là một loại thuế doanh thu đánh vào mỗi giai đoạn sản xuất, lưu thông sản phẩm hàng hoá, từ khi còn là nguyên liệu thô sơ cho đến sản phẩm hoàn thành, và cuối cùng là giai đoạn tiêu dùng. Thuế VAT được cộng vào giá bán hàng hóa, dịch vụ và do người người tiêu dùng chịu khi mua hàng hóa và sử dụng dịch vụ.
2. Đối tượng nhập khẩu chịu thuế VAT
- Hàng hóa xuất, nhập khẩu của các tổ chức kinh tế Việt Nam thuộc các thành phần kinh tế được phép trao đổi, mua, bán, vay nợ với nước ngoài.
- Hàng hóa xuất, nhập khẩu của các tổ chức kinh tế nước ngoài, các hình thức đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
- Hàng hóa được phép xuất khẩu vào khu chế xuất tại Việt Nam và doanh nghiệp trong khu chế xuất được phép nhập khẩu vào thị trường Việt Nam.
- Hàng hóa xuất, nhập khẩu để làm hàng mẫu, quảng cáo, dự hội chợ triển lãm, viện trợ hoàn lại và không hoàn lại.
- Hàng hóa hoặc quà biếu, tặng, tài sản di chuyển vượt tiêu chuẩn hành lý được miễn thuế.
Kế toán cần nắm rõ các loại hàng hóa xuất nhập khẩu bị chịu thuế
3. Căn cứ tính thuế VAT cho hàng nhập khẩu
Đối với mặt hành áp dụng thuế suất thuế Nhập khẩu theo tỷ lệ phần trăm:
- Số lượng từng mặt hàng thực tế xuất khẩu, nhập khẩu ghi trong tờ khai hải quan;
- Giá tính thuế từng mặt hàng;
- Thuế suất từng mặt hàng;
- Tỷ giá tính thuế;
- Đồng tiền nộp thuế.
Đối với mặt hàng áp dụng thuế nhập khẩu tuyệt đối:
- Số lượng từng mặt hàng thực tế xuất khẩu, nhập khẩu ghi trong tờ khai hải quan;
- Mức thuế tuyệt đối tính trên một đơn vị hàng hóa;
- Tỷ giá tính thuế;
- Đồng tiền nộp thuế.
4. Phương pháp tính thuế xuất nhập khẩu và thuế VAT cho hàng hóa nhập khẩu
- Đối với thuế xuất nhập khẩu:
+ Mặt hàng áp dụng thuế suất theo tỷ lệ phần trăm:
Thuế xuất nhập khảu phải nộp = Số lượng hàng hóa thực tế xuất, nhập khẩu x Trị giá tính thuế trên mỗi đơn vị x Thuế xuất thuế xuất nhập khẩu
+ Mặt hàng áp dụng thuế suất tuyệt đối
Thuế xuất nhập khẩu phải nộp = Số lượng hàng hóa thực tế xuất, nhập khẩu x Mức thuế tuyệt đối trên một đơn vị
Phương pháp tính thuế VAT đơn giản, nhanh gọn
- Đối với thuế giá trị gia tăng hàng hóa nhập khẩu
Giá tính thuế GTGT = Giá tính thuế nhập khẩu + Thuế nhập khẩu (nếu có) + Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có)
+ Tính thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu theo giá FOB:
Thuế GTGT hàng nhập khẩu = (Giá FOB + F + I + thuế nhập khẩu + thuế tiêu thụ đặc biệt) x thuế suất thuế GTGT
+ Tính thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu theo giá CIF
Thuế GTGT hàng nhập khẩu = (Giá CIF + thuế nhập khẩu + thuế tiêu thụ đặc biệt) x thuế suất thuế GTGT
Trong đó: Thuế tiêu thụ đặc biệt = (Giá CIF + Thuế nhập khẩu) x thuế xuất thuế tiêu thụ đặc biệt
5. Trình tự nộp thuế giá trị gia tăng với hàng hóa xuất nhập khẩu
Bước 1: Xác định những mặt hàng nhập khẩu chịu thuế giá trị gia tăng
Bước 2: Tính thuế giá trị gia tăng:
+ Xác định giá tính thuế hàng hoá nhập khẩu chịu thuế giá trị gia tăng.
+ Xác định chính xác số thuế nhập khẩu phải nộp của hàng hoá chịu thuế giá trị gia tăng.
+ Xác định thuế suất thuế giá trị gia tăng áp dụng cho mặt hàng đó.
+ Tính thuế giá trị gia tăng theo công thức.
Bước 3: Nộp thuế
+ Tùy vào lọai hình cụ thể mà thời gian nộp thuế sẽ khác nhau. Thời gian nộp thuế căn cứ theo quy định tại Luật quản lý thuế và Luật thuế XNK.
+ Số tiền thuế phải nộp căn cứ vào số liệu khai báo trên tờ khai nhập khẩu hàng hóa nhập khẩu.